Rehber · Güncel Mevzuat

Periyodik Kontrol Mevzuatı: Yönetmelik, Süreler ve 2025 Değişiklikleri

Türkiye'de periyodik kontrolün hukuki çerçevesini, kontrol sürelerinin nasıl belirlendiğini ve 23 Aralık 2025 tarihli yönetmelik değişikliğinin uygulamaya etkisini özetledik.

Son güncelleme: 21 Temmuz 2026

Periyodik kontrolün yasal dayanağı nedir?

Periyodik kontrolün temel dayanağı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'dir (25 Nisan 2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete). Yönetmelik, işverene kullandığı iş ekipmanlarını düzenli olarak kontrol ettirme ve bu kontrolleri belgelendirme yükümlülüğü getirir. Kontrolü kimin yapabileceği, hangi ekipmanın kontrole tabi olduğu ve kontrol kriterleri de aynı yönetmelikte tanımlanır.

  • Kontrol yükümlülüğü işverendedir; kontrolü yetkili kişi yapar.
  • Kontrol sonucu rapor hâline getirilir ve saklanır.
  • Kontrolü yapan kişinin yetki belgesi ve kayıtları denetimde istenir.

Hangi ekipmanlar periyodik kontrole tabi? (EK-III tabloları)

Periyodik kontrole tabi iş ekipmanları, yönetmeliğin EK-III bölümündeki tablolarda listelenir. 23 Aralık 2025 değişikliğiyle, yalnızca bu listelerde yer alan ekipman veya ekipman gruplarının periyodik kontrole tabi olduğu açıkça yeniden vurgulanmıştır. Tablolar başlıca şu gruplara ayrılır:

  • Tablo 1 — Basınçlı kaplar ve tesisatları (kazanlar, kompresörler, hava tankları, LPG tankları)
  • Tablo 2 — Kaldırma ve iletme ekipmanları (vinçler, forkliftler, asansörler, asılı erişim donanımları)
  • Tablo 3 — Tesisatlar (elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, katodik koruma, havalandırma)
  • Tablo 4 — Tezgâhlar ve makineler

Periyodik kontrol süreleri nasıl belirlenir?

Yönetmelik tek bir süre dayatmaz; bir öncelik sırası tanımlar. Önce ilgili standartta belirtilen aralık, yoksa imalatçının öngördüğü aralık, o da yoksa işyeri ortam koşulları ve kullanım sıklığı dikkate alınarak yapılacak risk analizi sonucu esas alınır. Bu şekilde belirlenen aralık, yönetmelikteki istisnalar dışında bir yılı aşamaz.

  • 1. Öncelik: ilgili standartta belirtilen kontrol aralığı ve kriteri
  • 2. Öncelik: imalatçının teknik dokümanında öngördüğü aralık
  • 3. Öncelik: risk analizi sonucuna göre belirlenen aralık
  • Genel üst sınır: istisnalar dışında bir yıl
  • Basınçlı kaplarda hidrostatik test, standartlarda aksi belirtilmedikçe işletme basıncının 1,5 katı ile yapılır

23 Aralık 2025 yönetmelik değişikliği ne getirdi?

23 Aralık 2025 tarihli değişiklik, uygulamadaki tereddütleri gidermeye yönelik dört önemli başlık içeriyor. Bu başlıklar periyodik kontrol yapan firmaların iş akışını doğrudan etkiliyor:

  • Ekipman muayene kuruluşu tanımı eklendi: muayene hizmeti sunacak kuruluşların çerçevesi mevzuatta netleşti.
  • İSG-KATİP sözleşme zorunluluğu: işveren ile periyodik kontrolü yapmaya yetkili kişi arasındaki sözleşmenin, kontrolden en geç 1 gün önce İSG-KATİP üzerinden düzenlenip onaylanması gerekiyor.
  • Kapsam netleştirildi: yalnızca EK-III listelerindeki ekipmanlar periyodik kontrole tabi; zorunlu olmayan ekipmanlar için düzenlenen raporlarda şekil ve sözleşme şartı aranmıyor.
  • Resmî yayın kanalı belirlendi: ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanları isekipmanlari.csgb.gov.tr adresinden yayımlanıyor.

Rapor ve kayıt yükümlülükleri

Periyodik kontrol yalnızca ölçüm yapmakla bitmez; kontrolün belgelenmesi ve izlenebilir olması gerekir. Denetimlerde en sık karşılaşılan bulgular rapor eksikliği, süresi geçmiş kontrol ve kayıtların bulunamamasıdır. Dijital bir sistem bu üç riski de ortadan kaldırır.

  • Her kontrol için rapor düzenlenir ve ekipman bazında arşivlenir.
  • Bir sonraki kontrol tarihi takip edilmeli, süre aşımı önlenmelidir.
  • Ölçüm cihazlarının kalibrasyon geçerliliği rapora dayanak oluşturur.
  • Raporun gerçekliği doğrulanabilir olmalıdır (e-imza, QR doğrulama).

Mevzuat takibini yazılıma bırakın

Per-TECH'te rapor şablonlarınız ekibimiz tarafından sisteme entegre edilir ve mevzuat değiştiğinde tarafımızca güncellenir. Karar motoru, ölçümleri ilgili standart limitleriyle anında karşılaştırır; periyot takibi ve hatırlatmalar otomatik işler.

SSS

Periyodik kontrol süresi en fazla ne kadar olabilir?

İlgili standartta veya imalatçı dokümanında farklı bir süre belirtilmedikçe, risk analizine göre belirlenen periyodik kontrol aralığı yönetmelikteki istisnalar dışında bir yılı aşamaz.

Periyodik kontrolü kim yapabilir?

Kontroller, yönetmelikte tanımlanan şartları taşıyan ve periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilerce yapılır. 23 Aralık 2025 değişikliğiyle ekipman muayene kuruluşu tanımı da mevzuata eklenmiştir.

İSG-KATİP sözleşmesi ne zaman düzenlenmeli?

İşveren ile periyodik kontrolü yapmaya yetkili kişi arasındaki sözleşmenin, kontrol gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden düzenlenmesi ve onaylanması gerekir.

EK-III listesinde olmayan bir ekipman için rapor düzenlenebilir mi?

Evet. Periyodik kontrolü zorunlu olmayan ekipmanlar için düzenlenen raporlarda şekil ve sözleşme şartı aranmaz; ancak işverenin genel bakım ve kontrol yükümlülüğü devam eder.

Per-TECH'i firmanızda deneyin

Ücretsiz demo ile yazılımı kendi süreçlerinizde görün; kurulum ve şablon entegrasyonu ekibimizden.